Her ne kadar günümüzde önemini ve genel olarak işlevini yitirse de eski Osmanlı kahvehaneleri ortaya çıktıkları ilk günden beri halkın toplandığı, kahve içmenin yanında sanattan siyasete pek çok konuyu konuştuğu, sanatçıların,edebiyatçıların,bilim adamlarının ve halkın her tabakasından insanın günün belli saatlerinde mutlaka uğradığı mekanlar oldular.

Kahvehaneler ilk olarak 16.yüzyılın başlarında Mekke, Kahire ve Şam’da ortaya çıktı.eski Osmanlı kahvehaneleri ise ilk kez 16.yüzyıl ortalarında görülmeye başlandılar.

Bilinen ilk kahvehaneleri Halepli bir tüccar olan Hakem ve Şam’dan gelen Şems isimli zatlar tarafından açılmıştır.Kısa sürede yaygınlaşmaya başlayan kahvehanelerin sayısı Kanuni zamanında 50, 16.yüzyılın sonunda 600 ,19 yüzyılda da 2500’ü buldu.

İlk ortaya çıktıkları dönemden itibaren milletin bir araya gelip sohbet etmeleri ve bu sohbetlerde lafın dönüp dolaşıp devlet yönetiminin ve yöneticilerinin eleştirilmesine gelmesi,devleti yönetenler tarafından hiçbir zaman hoş karşılanmadı.

Bu sebepten kahvehaneler sürekli olarak yasaklandı kapatıldı hatta kahvehaneciler idam edildi.

Bir İstanbul Kahvehanesinde Savaş ya da Barışı Tartışmak

Fotoğraflarla Eski Osmanlı Kahvehaneleri
Bir İstanbul Kahvehanesinde Savaş ya da Barışı Tartışmak – Illustrated London News, 1877

Bir Kahvehane içi Tasviri

Fotoğraflarla Eski Osmanlı Kahvehaneleri
Bir Kahvehane içi Tasviri – Preziosi, 1854

Bir Kahvehane İçi Tasviri

Fotoğraflarla Eski Osmanlı Kahvehaneleri
Bir Kahvehane İçi Tasviri – S. Cannings, 1809

Bir Kahvehanenin İçini Gösteren 16. Yüzyılın İkinci Yarısına Ait Bir Minyatür

Fotoğraflarla Eski Osmanlı Kahvehaneleri
16. Yüzyılın İkinci Yarısına Ait Bir Minyatür

Çeteci Rıfat’ın Kahvehane tablosu

Fotoğraflarla Eski Osmanlı Kahvehaneleri
Kahvehane tablosu – Hüseyin Rif’at Keçecioğlu, 1908

Filistin civarında bir kahvehane

Fotoğraflarla Eski Osmanlı Kahvehaneleri
Filistin’de bir kahvehane,1920

Filistin’de bir kahvehane

Fotoğraflarla Eski Osmanlı Kahvehaneleri
Filistin’de bir kahvehane, 1920

Kahvehane İstanbul

Fotoğraflarla Eski Osmanlı Kahvehaneleri
Kahvehane İstanbul – Sébah & Joaillier, 1880-1900

Kırım Yakınlarında Bir Kahvehane

Fotoğraflarla Eski Osmanlı Kahvehaneleri
Kırım Yakınlarında Bir Kahvehane, 1901

Pendik Şeyhli Köyünde bir kahvehane

Fotoğraflarla Eski Osmanlı Kahvehaneleri
Pendik Şeyhli Köyünde bir kahvehane – İstanbul, 1910

Tophane’de Bir Kahvehane İçi

Fotoğraflarla Eski Osmanlı Kahvehaneleri
Tophane’de Bir Kahvehane İçi – Antoine Melling, 1819